De natuur rondom ons heen, door Joop Mosselaar, vogelwacht Hurdegaryp

^{klik
op logo}

Sinds april 1947 heeft Hurdegaryp een vogelwacht, die is aangesloten bij de Bond van Friese Vogelbeschermingswachten, de B.F.V.W.
De B.F.V.W. telt 129 vogelwachten in Fryslân met meer dan 26000 leden.

De B.F.V.W. wil niet alleen de vogels, maar de natuur in de ruimste zin van het woord beschermen en doet dat door:

te streven naar het behoud van de bestaande biotopen;
het propageren van de natuurbeschermingsgedachte;
het op uiterst praktische wijze uitvoeren van de daadwerkelijke vogelbescherming, vooral van de weidevogels.

De aktiviteiten van de afdeling Hurdegaryp bestaan uit o.a.:

1 keer per jaar een natuurfilmavond;
1 keer per jaar een excursie naar een natuurgebied;
bij strenge winters wintervoedering voor dieren in nood;
inventarisatie en nazorg van vele soorten broedvogels;
1 keer per jaar een ledenvergadering;

Spreekt dit u aan, dan kunt u voor € 5,00 per jaar lid worden.
U bent van harte welkom.

Fugelwacht Hurdegaryp
Secr. W.Dijkema
Jintewarren 21
Tel. 0511-475153

Met vriendelijke groeten,
Het bestuur.

Fûgelwacht: Foar mear info: www.bfvw.nl

Uitreiking ZAP-speldjes gemeente Tytsjerksteradiel

Wethouder Houkje Rijpstra reikte op maandag 17 december 2007 ZAP-speldjes uit aan negen inwoners van Tytsjerksteradiel. ZAP staat voor ZwerAfvalPakkers. Het speldje is een bedankje namens de gemeente voor de bijdrage die deze mensen leveren aan een schonere leefomgeving.De uitreiking van de ZAP-speldjes en de bijbehorende oorkondes vond plaats in het gemeentehuis te Burgum. Ook kregen de 'zappers' uit naam van de gemeente een presentje als dank voor hun inzet.Het ZAP-speldje is een initiatief van de Stichting Nederland Schoon.

Op de foto staan de volgende personen (van links naar rechts):

Bovenste rij: Taeke Kloosterman - Burgum, Wietske Dijkema - Fugelwacht Hurdegaryp, B. Graansma - Fugelwacht Hurdergayp, Johannes de Jong - Sumar, Hielkje Hamstra - Eastermar
Onderste rij: Sipke Dijk - Burgum, Sijtse Hendriks - Noardburgum, Detsje Swart - Tadema - Eastermar, wethouder Houkje Rijpstra.
Wybe Bijker - Hurdergayp mist op de foto.

bron:gemeente Tytsjerksteradiel

Hurdegarypers fan fugelwacht genomineerd!

In het kader van een schoner dorp en een mooiere leefomgeving is de fugelwacht al enige jaren actief in ons dorp om zwerfafval op te ruimen onder de noemer "himmeldei fan de fûgelwacht". Mede hierdoor zijn zij genomineerd voor het ZAP-speldje.(ZwerfAfvalPakkers)
Op 17 december tussen 10.00 en 11.00 uur krijgen zij uit handen van wethouder Rijpstra het officiële speldje en de oorkonde.
De speldjesregen is een initiatief van Nederland schoon.

Foto's natuur omgeving Hurdegaryp gemaakt door
Gjalt Oostra : klik op deze link: foto

De natuur rondom ons heen (Hurdegaryp) deel 1
door onze dorpsgenoot en natuur liefhebber Joop Mosselaar. (foto's (c) joop)

Hallo mensen en buitenlui.

Mijn naam is Joop Mosselaar en mij is gevraagd om het een en ander te
schrijven over de natuur in en om Hurdegaryp.
Omdat ik nogal veel in het veld ben kom je veel dingen tegen mooie en heel
wat minder mooie.
Helaas laat de winter wat verstek gaan anders kon je mooi in de spoorsneeuw
sporen zoeken en zien wat er zich s' nachts allemaal afspeelt.
Maar ja de winter is nog niet om en wie weet wat er allemaal nog komt.
Het is in ieder geval de tijd van de wintergasten ; en er is voor ieder wat
wils zoals om het huis waar groepjes staartmezen langs komen ,soms een paar
goudhaantjes met hun mooie gele streep over de kop die nog kleiner zijn dan
het ons wel bekende winterkoninkje.
In het vrije veld waar je de verschillende soorten ganzen ziet ,de grote
zaagbekken , pijlstaarten en veel meer eendenspul.
Tussen de bomen waar de kramsvogels en de koperwieken onze inheemse merels
gezelschap houden.Met andere woorden teveel om op te noemen.
Verder gaan we in deze stukjes over de natuur in over het veldwerk van
boeren, nazorgers,natuurbeschermers, jagers,vissers en meer van die mensen
met groene vingers. Toch komen we ook terug op het tracé van de rondweg omdat die precies door het veld loopt waar wij onze nazorg hebben.
Kortom teveel om op te noemen Ik zal het een en ander bijlichten door
middels een fotoserie die wat meer laat zien.

De krabbescheer die het hele water bedekt in de zomer en weer afzinkt in de winter ; hier tussen het spoor met op de achtergrond het fietspad door het noord.

Dit kartonnetje kwam ik tegen bij Turkije bosk. IK wist niet dat hazen ook
broedden? Maar ze hebben gelijk ,een hond moet je onder controle hebben en
niet achter het wild aan laten jakkeren.

Kent u ze nog ; deze bovisten die als ze rijp zijn uitnodigen om er tegen
aan te schoppen.

De natuur rondom ons heen. deel 2

Heeft u dat nu ook; Als ik met de auto rijd, en ik kom produktiebossen tegen met hun rechte bomenrijen, dan kijk ik altijd of er ook reeën tussen lopen.
Dat doe je natuurlijk alleen als het verkeer en de weersomstandigheden het toelaten.Vaak zie je ze wel ,een sprong reeën ,in de herfst groepen van drie tot twaalf stuks, meest geiten met enkele bokken.

In de zomer hebben ze een fraaie rode dos van dun haar, terwijl ze in de winter een grijs-bruin winterkleed hebben waardoor ze in het struweel totaal opgaan.De ree: het mannelijke dier heet bok, het vrouwelijke dier geit of rekke, het jong kalf, later als ze het tweede jaar ingaat smalree.De bok heeft een gewei met zes enden ook wel zesender genoemd. Als de bok het gewei geworpen heeft kun je het verschil in seksen zien aan de wit-gelige plek onder de
staart, ook wel spiegel genoemd. Die van de bok is ovaal, terwijl die van de geit T vormig is door een plukje haar onder de anus, ook wel schortje genoemd.Er zijn +/- 50.000 reeën in Nederland ,ze komen voor in bos,duin,tot de polders aan toe.

Ontdanks het ontbreken van vorst kom je ze toch weer tegen. De houtsnippen.Je kunt ze in deze tijd overal tegen komen,vaak verplaatsend in de nacht en schemering.Net zoals verledenjaar in Heerenveen,waar ik toen aan het werk was, in de ochtendschemering ,in een woonwijk hoe ironisch geheten: De snip.Vaak zitten ze onder lage struiken, veelal bramen en stekelbosjes,waar je de aanwezigheid kunt zien aan de vele kalkplekjes. Ze hebben een enorme spijsvertering vandaar duidelijk te zien. Als je ze opjaagd gaan ze er met veel gefladder vandoor waarbij ze een grillige vlucht tonen.Opvallend aan de vogel zijn de hoog in de kop geplaatste donkere ogen waaraan zij bijnamen dankt zoals:,,de dame met het lange gezicht,, of ,,de dame met de fluwelen ogen,,.

De doortrekkende vogels werden vroeger veel in Gaasterland en de duinstreken gevangen door middel van flouwnetten ,ze leverden een lekker wildbraad en werden met het ingewand gegeten.Ze vliegen nogal vaak tegen de ruiten wat in deze tijd vaker met trekvogels gebeurd.

Trekvogels; in deze tijd verongelukken er nogal wat en dan denk je ;uit welke streek ,uit welk land zou dit beestje nou wegkomen.Soms hebben ze een ring om en dan ben je al veel verder. Daaraan kunnen de instanties die zich daar mee bezighouden zien uit welk land en uit welke locatie hij weg komt.Hier in Hurdegaryp is Peter Das hiermee bezig. Als u een vogel tegenkomt die verongelukt is en die een ring om heeft, doet u hem een groot plezier om deze ring, of het nummer wat op die ring staat, door te geven. Tel: 0511-472130 E-mail:p.das@chello.nl
Hij zorgt dat het in de statistieken terechtkomt en u hoort waar het beestje geringd is.Hebt u wel eens gezien waar hij mee bezig is? Je staat versteld hoeveel tijd en inzet ze tonen in het vangen en ringen van de vele soorten en maten vogels die in hun netten terechtkomen.U moet eens op hun website kijken : www.vogelringgroep.nl: en er gaat een wereld voor je open.Het mag nu ook wel eens ophouden met regenen, want als je het veld in gaat voel je je net een plevier in de blubber, zo nat is het overal.

De natuur rondom ons heen. deel 3

Je komt ze vaak tegen, een keuteltje met haar er in of veerresten. Meestal op plaatsen die wat in het zicht liggen,vaak op een mollenbult of ander verhoging het territorium van een vos. Vossen; De een zegt; er zijn te veel, de ander zegt het valt wel mee.Een feit is dat de ideale situatie zo is, dat twee vossen per 600 hectare normaal is, en dat we op heden twee vossen per 50 hectare hebben.

Nu is het voordeel van deze dieren dat ze 's nachts op pad zijn en je ze
meestal niet ziet, daarom zeggen de meeste mensen dat het wel meevalt. Het zijn prachtige dieren om te zien en de stand zal ondanks dat er op gejaagd wordt niet in het gedrang komen.

Een dier die je nog niet zo vaak ziet maar ongetwijfeld vaker zult zien is
de Marterhond of ook wel genoemd Wasbeerhond.Het is een hondachtige die in de jaren dertig uitgezet is in de Oekraïne en zich vandaar uitbreidde over Noord en West Europa.In Duitsland zijn inmiddels

200 000 exemplaren waar ze in sommige streken tot een plaag zijn uitgegroeid. Marterhonden krijgen gemiddeld zes jongen.Dit dier die in de verte wel wat op een Das lijkt, van vorm, heeft de tekening van een wasbeer en beheerst het zwemmen goed.In 1993 zijn de eersten gezien op de Veluwe. Waarschijnlijk zijn er honderden exemplaren in Nederland, die echter zelden gezien worden omdat ze een zeer teruggetrokken leven leiden.

Ook hebben ze een winterrust van december tot april afhankelijk van de temperatuur en voedselaanbod. Het zijn nachtdieren die aan het zwerven raken twee uur na het invallen van de duisternis tot aan zonsopgang toe.Het menu is verder gelijk aan de vos met dit verschil dat een marterhond graag padden lust die door andere dieren gemeden worden.Je kunt er op wachten, maar de verwachting is dat over tien tot twintig jaar de marterhond net zo’n verschijning wordt als de vos.

Laatst zag ik iets wat ik nog niet eerder heb gezien,een koppeltje roodborstjes.
Meestal zie je er maar één en als er al een ander in beeld komt dan vechten ze
tot er één de plaat poetst. Het zijn agressieve rakkers die hun territorium verdedigen tot de dood er op volgt. De aanblik van het beestje doet heel vertederend aan, maar zo zie je maar weer, de natuur is keihard.

Helaas de winter zet maar niet door maar als je door de bossen loopt dan
valt het gewoon op dat alles zo groen is. Veel omgevallen bomen zitten
onder een dikke laag mos,let er ook eens op hoeveel soorten mos er zijn.
Ook de paddestoelen gaan maar door dat het een lieve lust is dat je waant
je gewoon in een andere wereld .

Deze keer doe ik er weer een paar foto’s bij die ik in de omgeving gemaakt heb.

Het zicht op de polder Over de Wiel ten noorden van de Sippenfennen.

Een graanveld in de zomer bij de Japmuois Kolk met zicht op de Ottemaweg

Een stilleven.

deel 4

Nazorg.

Elk jaar na 1 april komt het hoge woord er uit. De nazorg. Faunabescherming heeft dan de messen weer voor een jaar opgeborgen en beraadslaagd hoe ze volgend jaar de eierzoekers weer dwars kan zitten. Ze staan daarbij niet stil dat
de mensen die ze daarbij dwars zitten, meer aan natuurbescherming doen dan zij ooit daadwerkelijk zullen doen. Gelukkig zijn er zo’n 6400 mensen die dat wel doen.

De nazorg; Dat betekent voor de eerste maanden weer een hoop slenteren in het veld en weer vroeg uit bed waarbij succes en droefenis elkaar afwisselen.
Waar je meestal meer kraaien in het veld zie dan kieviten en je elke keer weer afvraagt of er ooit nog weidevogelkuikens groot worden.
Ook heb je met legio andere predatoren te maken zoals ;roofvogels ,vossen ,meeuwen , hermelijnen , wezeling en niet te vergeten reigers.
Ook heb je soms te maken met boeren die het niet zo nauw nemen met de bescherming en voordat je het weet de koeien het veld in sturen, zodat de eieren in dat stuk veld geplet zijn en de nazorger weer met lege handen staat.
Ondanks dat vinden we altijd weer het plezier en de tijd om weer uren in het veld door te brengen.

Dat begint al elke zondagmorgen vanaf maart tot pakweg half juni om zeven of soms wanneer er veel af te zoeken is al om zes uur.
Dan sta ik al bij Jelle op de stoep en druipen we af naar het veld,in dit geval ten noorden van Bennemastate.Meestal loeren we eerst door de verrekijker of er ook beweging in het veld is,zoals vogels maar ook om deze tijd zijn er nog reeën die nog niet in de dekking verdwenen zijn.Meestal zijn er ook een paar stukken land die omgeploegd zijn en erg in trek zijn door kieviten maar ook door scholeksters.
Het voordeel hiervan is dat door meerdere broedparen meer bescherming tegen predatoren geboden wordt.

Ook is het gras nog niet zo hoog zodat je wat meer kijk hebt op het land.
Zo lopen we bij het spoor langs waar we zoeken naar eenden en meerkoeten maar waar je ook rarigheden tegenkomt zoals een merel die op de grond broedt onder een toefje riet.Toch schrik je elke keer weer wat je vind tussen de rails van dieren die door de trein gegrepen zijn,van valwild zoals hazen maar ook buizerds en andere vogels.Zo ga je verder het veld in tot over de fietspaden en zo verder de ruige landen in.Waar je onder het genot van een bakje koffie en een stuk koek de papieren invult en ziet dat de slobeenden elkaar achterna zitten,waar we helaas geen nesten van gevonden hebben.Waar gelukkig nog wel wat nesten van kieviten en in de omgeving daarvan ook tureluurs te vinden zijn.

Graag zouden we wat meer soorten vogels in het veld zien maar dat gaat helaas achteruit.Met een boog gaan we dan weer terug tot achter Bennemastate waar tot ons geluk een grutto een nest met vier eieren had.Ik zei had want dit nest is ook weer ten prooi gevallen door predatoren…heel erg jammer.Zo hebben we weer een stuk veld gerond en is het dan ook al weer tegen twaalven en zijn we net op tijd voor het eten terug.Zo is de cirkel voor die dag weer rond en hopen we de volgende week op meer succes.

Dit is ook wat je soms tegenkomt ; een aalscholver die in een te ondiepe sloot terecht is gekomen.

We konden het niet nalaten om hem even te vangen, goed te bekijken en daarna weer los te laten.

Aalscholvers kom je in toenemende mate tegen.

Je zult deze acrobaten maar tegenkomen als kievit zijnde.Daarom is het zo belangrijk om een nestbeschermer te plaatsen zodat het legsel niet vertrapt word. Het is frustrerend om op deze manier van je nesten af te komen.

Helaas is deze tureluur ten prooi gevallen aan een wezeling of hermelijn.

We moesten nauwkeurig zoeken om het nest terug te vinden maar daar had dit roofdier schijnbaar minder problemen mee.

Valwild; zo genoemd omdat dat wild is dat verongelukt is ,in dit geval het haas komt helaas maar al te vaak voor.

Vooral op het spoor verongelukken er verscheidende, aangereden door een trein.Daar komen vaak azende buizerds op af die vervolgens zelf het slachtoffer worden.Je schrikt er van hoeveel dieren het slachtoffer worden van het verkeer.

Groeten Joop.